Ιστορία

Η Λέρος, γνωστή και σαν το νησί της Άρτεμις, πρωταγωνιστεί στην ιστορία του Ελλαδικού χώρου από τα προϊστορικά χρόνια.
Η στρατηγική της θέση στο νοτιοανατολικό Αιγαίο ήταν ο κύριος λόγος που το νησί ανέκαθεν αποτελούσε μήλον της έριδος ανάμεσα στις μεγάλες δυνάμεις.
Τα πρώτα ίχνη κατοίκησης που εντοπίστηκαν στο νησί και συγκεκριμένα στο Παρθένι, ανήκουν στη Νεολιθική εποχή.
Η Λέρος κατοικήθηκε από Κάρες, Λέλεγες, Φοίνικες, Κρήτες, Δωριείς και Ίωνες.
Σύμφωνα με τον Όμηρο η Λέρος συμμετείχε στον Τρωικό πόλεμο.
Ο ιστορικός Ηρόδοτος αναφέρει τους στενούς δεσμούς εμπορικούς, οικονομικούς και πνευματικούς που είχε αναπτύξει το νησί με τους Ίωνες της Μιλήτου.
Η Λέρος αποτέλεσε μέλος της Αθηναϊκής συμμαχίας.
Τον 5ο π.Χ. αιώνα γνώρισε μεγάλη άνθηση.
Στα χρόνια του Βυζαντίου, το νησί άνηκε στο θέμα της Σάμου. Τότε οικοδομήθηκε το περίφημο Κάστρο και η εκκλησία της Παναγίας του Κάστρου. Την ίδια περίοδο κτίστηκε και το Κάστρο των Λεπίδων, το γνωστό Παλαιόκαστρο, καθώς και πολλοί μεγαλόπρεποι ναοί.
Το 1314 το νησί κατέλαβαν οι Ιππότες του Αγίου Ιωάννη, οι οποίοι επέκτειναν το βυζαντινό κάστρο κάνοντάς το απόρθητο για κάθε επίδοξο κατακτητή.
Το 1522 η Λέρος περνά στην κυριαρχία των Τούρκων, στην οποία και παρέμεινε – όπως όλα τα Δωδεκάνησα – ως το 1912 που ανέλαβαν την εξουσία οι Ιταλοί. Το νησί γίνεται ναυτική βάση και ξεκινά γι’ αυτό μια περίοδος ανάπτυξης. Κτίζεται η πόλη στο Λακκί και πολλά επιβλητικά κτίρια που κοσμούν την περιοχή.
Το 1948, η Λέρος ενσωματώθηκε, μαζί με όλα τα νησιά της Δωδεκανήσου, με την Ελλάδα.



Περιγραφή

Το νησί που επέλεξε η Άρτεμις , η θεά του κυνηγιού για κατοικία της δεν θα μπορούσε να μην διακρίνεται για το κάλλος του. Έχει έκταση 53 τ. χλμ. και το μήκος των ακτών του φτάνει το 71 τ. χλμ. Όπως, φαίνεται και το όνομά του – που προέρχεται από τη λέξη «λερός» που σημαίνει λείος, επίπεδος – το νησί είναι πεδινό, με απέραντους κάμπους που φτάνουν ως την ακροθαλασσιά και χαμηλά βουνά κατάφυτα από πεύκα, βελανιδιές και μια πλούσια ποικιλία λουλουδιών. Το ονειρεμένο σκηνικό της φύσης της Λέρου συμπληρώνουν τα βαθιά κι απάνεμα λιμανάκια της, οι όρμοι και οι κόλποι που σχηματίζουν μικρές εξωτικές παραλίες και οι γραφικοί οικισμοί με τα παραδοσιακά κτίρια και τα σημαντικά ιστορικά μνημεία, που προβάλουν ανάμεσα στα μαγευτικά τοπία δηλώνοντας την μακραίωνη ανθρώπινη παρουσία στο νησί.
Η Λέρος τα τελευταία χρόνια, τείνει να εξελιχθεί σε δημοφιλή τουριστικό προορισμό. Κάθε χρόνο την επισκέπτονται ολοένα και περισσότεροι λάτρεις των ταξιδιών, που αναζητούν επίγειους παραδείσους που δεν έχουν κορεστεί από τη τουριστική κίνηση για να περάσουν τις διακοπές τους.

Ένα από τα δύο λιμάνια του νησιού η Αγία Μαρίνα, μικρός παραλιακός οικισμός επεκτάθηκε με το χρόνο και ενώθηκε με τον Πλάτανο, την αρχαιότερη συνοικία και πρωτεύουσα του νησιού. O ενοποιημένος πλέον οικισμός είναι το διοικητικό και εμπορικό κέντρο του νησιού.Η γνωριμία με την Αγία Μαρίνα ξεκινά από το λιμάνι με το φρούριο Μπρούζι ή Μπούρτζι στην είσοδό του και το φάρο στην άκρη του και από την πλατιά προβλήτα και το γραφικό καρνάγιο με το ιστορικό ανεμόμυλο της Λέρου που διατηρείται άριστα.

Ο Πλάτανος η Αγία Μαρίνα και το Λακκί διαθέτουν τις μεγαλύτερες αγορές του νησιού. Στην πράξη αποτελούν μια όμορφη μικρή φιλόξενη πόλη που έχει πολλά να προσφέρει από σύγχρονα καταστήματα για κάθε είδους αγορές μέχρι τη μαγευτική θέα από το περίφημο Κάστρο. Χτισμένο στην κορυφή του λόφου Πιτύκι, δεσπόζει πάνω από την Αγία Μαρίνα, αγκαλιάζοντας όλη τη γύρω περιοχή με πανοραμική θέα στο απέραντο γαλάζιο του Αιγαίου.

Για όσους αγαπούν τους ρομαντικούς περιπάτους θα ανηφορίσουν από τις γειτονιές του Πλατάνου προς την Αγία Παρασκευή και από εκεί θα ακολουθήσουν το μονοπάτι με τα 500 περίπου σκαλιά. Στο τέλος αυτού του περιπάτου θα αντικρίσουν το Κάστρο, η θέα του οποίου οδηγεί πίσω στο χρόνο. Για τους πιο βιαστικούς και ανυπόμονους υπάρχει ο άνετος αυτοκινητόδρομος.

Τέσσερα χιλιόμετρα νοτιοδυτικά από τον Πλάτανο βρίσκεται το Λακκί, το κύριο λιμάνι της Λέρου, κλειστό και ασφαλές, το μεγαλύτερο φυσικό λιμάνι της Μεσογείου. Διαθέτει σύγχρονες λιμενικές εγκαταστάσεις και δύο μονάδες εξυπηρέτησης σκαφών αναψυχής. Έχει την όψη τεράστιας λίμνης, η οποία αφήνει ένα άνοιγμα μόλις 400 μέτρων στην πλευρά της θάλασσας. Το φυσικό του αυτό χαρακτηριστικό ήταν και ο λόγος που ονομάστηκε Porto Lago (λιμάνι-λίμνη) από τους Ιταλούς και επιλέχθηκε ως ναύσταθμος. Το Λακκί έχει ένα χρώμα εντελώς ξεχωριστό, από το υπόλοιπο νησί, αλλά ασυνήθιστο και εξαιρετικά εντυπωσιακό. Επιβλητικά κτίρια, παρατεταγμένα στην παραλία και χτισμένα με μοντέρνα και λιτή αρχιτεκτονική, με το λεγόμενο Διεθνές Στυλ. Μνημειακά κτίρια, μεγάλοι δρόμοι, δενδροστοιχίες και πάρκα, όλα σχεδιασμένα και κατασκευασμένα από τους Ιταλούς στο Μεσοπόλεμο (από το 1934).

Στα ανατολικά του νησιού, κάτω από τον Πλάτανο, βρίσκεται το Παντέλι. Το μικρό αυτό γραφικό ψαροχώρι, με το γνήσιο νησιώτικο χαρακτήρα του τείνει να ενωθεί με τον Πλάτανο. Τα παλιά παραδοσιακά σπίτια του μαζί με τις βάρκες και τα καΐκια των ψαράδων συμπληρώνουν την ειδυλλιακή εικόνα με φόντο το απέραντο μπλε της θάλασσας. Το Παντέλι σήμερα έχει εξελιχθεί σε ένα κοσμοπολίτικο ήσυχο κέντρο με τα γιωτ και τις θαλαμηγούς που δένουν στην προβλήτα δίπλα στα ψαροκάικα, με τα εστιατόρια, τις καφετέριες και τα μπαράκια.

Τα σπίτια του Ξηρόκαμπου βρίσκονται διάσπαρτα σε μια μικρή κοιλάδα, φυτεμένη με ελιές, κυπαρίσσια, αμυγδαλιές και πολλά λουλούδια. Στο βάθος το τοπίο γίνεται ανηφορικό και στην κορυφή του λόφου, σε ύψος 70μ., βρίσκεται το Παλιόκαστρο ή κάστρο των Λεπίδων, παλαιότερο από το Κάστρο του Παντελίου. Είναι χτισμένο πάνω στα ερείπια αρχαίας ακρόπολης, η οποία χρονολογείται από το 2.500 π.Χ. και άκμασε τον 4ο π.Χ. αιώνα. Σήμερα βρίσκονται ερείπια των τειχών της , αλλά και λείψανα μεγάλου παλαιοχριστιανικού ναού (βασιλικής).

Δίπλα στο Παντέλι, ένας ανοιχτός όρμος, ο Βρομόλιθος με μεγάλη αμμουδερή και σε μερικά σημεία βοτσαλωτή παραλία. Μικρά, φιλόξενα ξενοδοχεία, και ενοικιαζόμενα δωμάτια, ψαροταβέρνες με εκλεκτούς μεζέδες δίπλα στη θάλασσα, εξασφαλίζουν μια ευχάριστη και ήσυχη διαμονή. Απέναντι βρίσκεται το νησάκι της Αγίας Κυριακής με το εκκλησάκι στην κορυφή του.

Τα ΄Aλιντα βρίσκονται στο κέντρο του όρμου της Αγίας Μαρίνας (όρμος Αλίντων) και αποτελούν σήμερα την πιο εξελιγμένη τουριστική περιοχή του νησιού με τις περισσότερες σύγχρονες τουριστικές μονάδες. Το τοπίο είναι κατάφυτο από πεύκα και ελιές, με μια μεγάλη αμμουδερή παραλία και κρυστάλλινη θάλασσα.

Στο βορειότερο άκρο της Λέρου είναι το Παρθένι και ο ομώνυμος κόλπος του με το νησάκι Αρχάγγελος στην είσοδό του. Το μικρό ψαροχώρι απλώνεται σαν ζωγραφιά, ανάμεσα σε μια εύφορη κοιλάδα και στη θάλασσα.

Παραλίες

Η Λέρος έχει περίπου 78 χιλιόμετρα από δαντελωτές ακτές με μικρούς και απομονωμένους κόλπους και ορμίσκους. Υπάρχουν αρκετές παραλίες κυρίως με βότσαλο και μερικές με άμμο. Πολλές απο αυτές ειναι οργανωμένες με ομπρέλες και ξαπλώστρες και άλλες τουριστικές εγκαταστάσεις κυρίως στα Αλιντα και στο Παντέλι.

Η πιο τουριστική παραλία ειναι στα ΄Αλιντα με δυνατότητες για θαλάσσια σπορ όπως ιστιοσανίδα, κανό και σκι. Η παραλία εχει αρκετά πεύκα και αρμυρίκια που προσφέρουν σκιά καθώς και ενοικιαζόμενες ομπρέλες και ξαπλώστρες. Λίγα μόνο βήματα θα βρειτε κάθε λογής καταστήματα, εστιατόρια, μπαράκια και ταβέρνες καθώς και τα περισσότερα ξενοδοχεία του νησιού. Προχωρώντας προς τα βορειοανατολικά απο την παραλία Αλιντων μέσα απο ενα δρόμο γεμάτο πεύκα θα βρειτε την παραλία Παναγιές απο τις δυο πλευρές ενός μικρού λόφου με ενα μικρό εκκλησάκι. Η πρώτη παραλία εχει άμμο και η δεύτερη βότσαλο. Προχωρώντας απο τη δεύτερη παραλία και περνώντας μια πηγή θα βρειτε τη παραλία Δύο Λισγάρια, μια παραλία όμορφη με ευκαλύπτους και με ενα μπαράκι τον Ζέφυρο που οργανώνει μπητς πάρτι καθώς και ενα εστιατόριο. Ο δρόμος απο τα Αλιντα μέχρι αυτές τις παραλιες είναι ασφαλτοστρωμένος.

Η δεύτερη πιο δημοφιλής παραλία στη Λέρο ειναι η παραλία του Παντελίου, στην μια άκρη εχει ψιλό βότσαλο και στην άλλη εχει άμμο. Η παραλία ειναι καλά οργανωμένη με ντους και καμπίνες, εχει ομπρέλες με ξαπλώστρες και ειναι ιδανική για οικογένειες με παιδιά καθώς και κολύμπι με αναπνευστήρα. Δίπλα στην παραλία θα βρειτε καφενεία και ψαροταβέρνες, καθώς και μια υπέροχη καφετέρια μπαρ το Καστέλο που προσφέρει καταπλικτική θέα καθώς και ελεύθερο ιντερνετ καφέ.



Η παραλία του Βρωμόλιθου βρίσκεται δίπλα απο τον κόλπο του Παντελιού. Μπορείτε να πάτε εκεί απο τα σκαλιά στο Παντελι που ανεβαίνουν στα Σπηλια και να στρίψετε αριστερά στο δρόμο που πάει για Βρωμόλιθο. Αν έρχεστε απο το Λακκί στρίβετε δεξιά στην Άγκυρα προς Βρωμόλιθο. Η παραλία εχει ομπρέλες και ξαπλώστρες στην βόρεια πλευρά και υπάρχει παρκινγκ για αυτοκίνητα δίπλα στην ταβέρνα Παράδεισος. Η δεύτερη είσοδος ειναι απο το εστιατόριο το Πηγάδι. Ο Βρωμόλιθος ειναι γενικά μια όμορφη παραλία με βότσαλο και άμμο. Αν προχωρήσετε στα νότια πάνω απο τα βραχάκια μπορείτε να πάτε στην παραλία του Τουρκοπήγαδου, μικρη με βράχια για βουτιές.

Μια άλλη μεγάλη παραλία ειναι στον Ξηρόκαμπο, δεν ειναι οργανωμένη όπως οι παραλίες που αναφέραμε αλλά εχει αρμυρίκια για σκιά και μερικές ταβέρνες για φαγητό όπως το Αλώνι. Στο Λακκί ειναι η παραλία Κουλούκι πολύ κοντά στο λιμάνι με άμμο και ενα εστιατόριο. Αν προχωρήσετε 300 μέτρα περίπου θα φτάσετε στην παραλία Μερκιές που εκεί θα βρειτε και το πολεμικό μουσείο της Λέρου. Η Μερκιά εχει βότσαλο και δεντράκια στην παραλία για σκιά και συνήθως δεν εχει πολύ κόσμο. Αν προχωρήσετε προς το Κατσούνι θα βρείτε πολλούς κολπίσκους ιδανικούς για βουτιές με κρυστάλλινα νερά, στην τοποθεσία Κόκκινα θα βρειτε μια άλλη μικρή παραλία.

Η παραλία της Γούρνας στα βορειοδυτικά ειναι κοντά στα Αλιντα και ειναι στο σύνολο της αμμώδης. Πρόκειται ίσως για την καλύτερη παραλία της Λέρου που όμως δεν εχει αναπτυχτεί όπως θα έπρεπε, το πρόβλημα ειναι ότι την πιάνει το μελτέμι αλλά ειναι ιδανική για σερφινγκ. Θα βρειτε ομπρέλες και μια ταβέρνα καθώς και δέντρα στην παραλία για σκιά. Κοντά στην Γούρνα ειναι η παραλιες του Δρυμώνα και της Κόκκαλης.

Στα βόρεια του νησιού βρίσκεται η παραλία Πλεφούτης, μια μεγάλη παραλία με βότσαλο και αρκετά αρμυρίκια για σκιά. Εάν προχωρήσετε στο τέλος της παραλίας θα βρειτε μικρούς ορμίσκους όπου θα είσαστε απόλυτα μόνοι σας. Στην αρχή της παραλίας υπάρχει το εστιατόριο ακρογιάλι με φρέσκα ψάρια και μεζέδες.

Το νησί της Λέρου ειναι ένας παράδεισος για καταδύσεις και υπάρχουν δυο σχολές καταδύσεων στο νησί. Κατά το Δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο η Λέρος έζησε μια απο τις μεγαλύτερες μάχες στην ανατολικό μεσόγειο όταν οι Γερμανικές δυνάμεις βομβάρδισαν το νησί για το καταλάβουν απο τις συμμαχικές δυνάμεις και τους Ιταλούς που είχαν συνθηκολογήσει. Η μάχη διάρκεσε 50 περίπου ημέρες απο το Σεπτέμβρη- Νοεμβριο του 1943. Πολλά πλοία και αεροπλάνα βυθίστηκαν στη Λέρο στην διάρκεια αυτών των μαχών. Ο βυθός της Λέρου αποτελεί ενα μοναδικό μουσείο του Β παγκοσμίου πολέμου για οσους ασχολούνται με τις καταδύσεις και ο υποβρύχιος πλούτος του νησιού ειναι μαγνήτης έλξης για τον τουρισμού. Στο Λακκί στην περιοχή της Μερκιάς βρίσκεται βυθισμένο το Καταδρομικό Βασίλισσα Όλγα που βυθίστηκε το Σεπτέμβρη του 1943. Γύρο απο το νησί υπάρχουν δεκάδες ίσως πολεμικά αεροπλάνα τις Λουφτβαφε και της ΡΑΦ, μέχρι στιγμής εχει ανασυρθεί ενα γιούνκερ της Λουφτβάφε.

Πως θα έρθω

Τα πλοία της γραμμής της Δωδεκανήσου αναχωρούν καθημερινά από το λιμάνι του Πειραιά με προορισμό τα λιμάνια των νησιών.
Για περισσότερες πληροφορίες:
ΛΙΜΕΝΑΡΧΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ 210 4226000
ΛΙΜΕΝΑΡΧΕΙΟ ΛΕΡΟΥ 22470 22224, 23256

Καθημερινά πραγματοποιούνται πτήσεις από το αεροδρόμιο των Σπάτων προς το αεροδρόμιο της Λέρου. Για περισσότερες πληροφορίες:
ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟ ΣΠΑΤΩΝ 210 3530000
ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟ ΛΕΡΟΥ 22470 22777